Blog

Imigracja pracowników z Azji i jej wpływ na polską gospodarkę

scroll

Polski przedsiębiorca coraz częściej zderza się z problemem, jakim jest brak osób do pracy, a proces ten na przestrzeni lat, będzie się niestety mocno pogłębiał. Według prognoz GUS do 2025 r. liczba osób w wieku produkcyjnym zmniejszy się o prawie 850 tys. (3,8%), a w wieku produkcyjnym mobilnym (od 18 do 44 roku życia) już o prawie 1,18 mln osób (8,4%), a w kolejnych latach tendencja ta ma się utrzymywać lub nawet rosnąć.

Czym jest spowodowany w Polsce deficyt ludzi do pracy?

Wpływ na taką sytuację ma zarówno kryzys demograficzny, jak emigracja Polaków do krajów oferujących wyższe wynagrodzenie. Na emigracji żyje obecnie co dziesiąty Polak, a porównując liczbę emigrantów w UE, to niestety jesteśmy liderem w tym zakresie.

Co w takiej sytuacji mają zrobić polskie firmy potrzebujące rąk do pracy?

Niedobory na rynku pracy w pewien sposób uzupełniane są dzięki napływającym do Polski imigrantom. Jak wynika z danych ZUZ, co szósty pracownik z zagranicy był zatrudniony w przetwórstwie przemysłowym, co siódmy w transporcie i gospodarce magazynowej, a prawie co ósmy w budownictwie.

Wzrost imigracji pracowników na polski rynek pracy

Obecnie największą grupą zagranicznych pracowników objętą ZUS-em są Ukraińcy, co niestety się zmienia i wciąż nadal okazuje się niewystarczające. Niedoborów kadrowych nie wyrównał nawet zwiększony napływ Białorusinów, którzy są drugą po Ukraińcach najliczniejszą grupą pracowników z zagranicy.

Polska dla wielu pracowników z Ukrainy okazała się jedynie przystankiem w drodze do innych zachodnich państw, a wybuch wojny spowodował wyjazd wielu ukraińskich mężczyzn pracujących w Polsce szczególnie w budownictwie czy transporcie. Dlatego popyt na pracowników z zagranicy będzie ciągle rósł. Kurczące się zasoby kadrowe, oraz rosnące żądania płacowe nawet za najprostsze, nie wymagające wykształcenia czy doświadczenia prace, będą w coraz większym stopniu skłaniać polskie przedsiębiorstwa do szukania pracowników również w dalszych krajach.

W rejestrach ZUS znaleźć można informacje o obywatelach ponad 150 państw świata opłacających składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, z czego wynika, że Polska staje się krajem różnorodnym pod względem narodowościowym.

Pracownicy z Azji odpowiedzią na potrzeby polskich przedsiębiorstw

Rekrutacja pracowników z Azji staje się coraz powszechniejszym trendem na polskim rynku pracy. Już nie obywatele Ukrainy dominują wśród cudzoziemców, którzy dostają zezwolenia na pracę w Polsce. W czołówce są teraz mieszkańcy krajów Azji. Jak wynika z danych MSZ, w 2021 roku zezwoleń na pracę w Polsce wydano w sumie 504 172, z tego ponad 325 tys. dotyczyło obywateli Ukrainy. W 2022 roku wydano 365 490 zezwoleń na pracę w Polsce, w tym dla obywateli Ukrainy 85 074. Natomiast w 2023 roku zezwoleń na pracę w Polsce wydano 320 630, w tym dla Ukraińców już tylko 7298, czyli ponad dziesięć razy mniej niż w 2022 roku. W 2023r nastąpił znaczy wzrost wydanych zezwoleń dla Azjatów, co pokazuje jak wysokie jest zapotrzebowanie na pracowników z Azji.

W 2023 roku liderami jeśli chodzi o zezwolenia na pracę byli obywatele Indii. Drugie miejsce zajęli Nepalczycy (awans z miejsca 6.), trzecie Filipińczycy (awans z miejsca 5.). Obywatelom Indii wydano 45 998 zezwoleń na pracę, Nepalu – 35 287, Filipin – 29 154. Oprócz tych krajów, w ósemce państw, których ponad 10 tys. obywateli dostało zezwolenia, były: Uzbekistan, Bangladesz, Turcja, Kolumbia i Kazachstan.

Najliczniejszą grupę pracowników uzyskujących zezwolenia na pracę w Polsce stanowili robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy, pracownicy wykonujący prace proste oraz operatorzy, monterzy maszyn i urządzeń. Łączny udział zezwoleń dla wymienionych grup zawodów wynosił, co najmniej 77% we wszystkich województwach.

Przeczytaj także Wietnamczyk w Twojej firmie

Liczba zezwoleń na pracę nie oznacza jednak, że tyle osób przybyło w danym roku pracować w Polsce. Zezwolenie na pracę legalizuje zatrudnienie cudzoziemca w Polsce, ale to, czy wjechał on legalnie do naszego kraju, pokazuje liczba wydanych wiz pracowniczych. Za wizy pracownicze odpowiadają polskie konsulaty w krajach pochodzenia lub zamieszkania cudzoziemców. Z danych MSZ wynika, że - wyłączając Ukraińców i Białorusinów - w 2022 roku wiz Schengen i wiz typu D (umożliwiającą pracę po otrzymaniu zezwolenia) wydano innym cudzoziemcom 170 095, natomiast w pierwszej połowie 2023 roku - 88 303.

Ile cudzoziemców legalnie pracuje w Polsce?

Z danych ZUS wynika, iż liczba ubezpieczonych cudzoziemców znacznie wzrosła. Od ponad 184 tys. w 2015 roku do 1,1 mln na koniec 2023 roku. To aż sześciokrotny wzrost.

Największą grupę ubezpieczonych cudzoziemców stanowią obywatele Ukrainy (na koniec 2023 roku było ich 759 387 osób). Drugą najliczniejszą grupą ubezpieczonych cudzoziemców są obywatele Białorusi (na koniec 2023 roku było ich 129 375). Kolejne miejsce zajmują Gruzini (w 2023 roku było ich 26 219). Czwarta najliczniejsza grupa cudzoziemców płacących składki do ZUS to obywatele Indii. Na koniec 2023 roku było ich 20 549. Hindusów płacących składki jest obecnie 11 razy więcej niż w 2015 roku.

W opracowaniu ZUS "Cudzoziemcy w polskim systemie ubezpieczeń społecznych 2022" czytamy, że w dużym tempie (30-krotny wzrost w stosunku do roku 2015) przybywa obywateli Filipin, których jest obecnie 9730 ubezpieczonych, Indonezji (6215 ubezpieczonych) i Turkmenistanu (2820 ubezpieczonych).

Podsumowanie

W Polsce w wielu sektorach gospodarki odczuwalny jest deficyt pracowniczy, a według prognoz opracowanych przez Europejski Urząd Statystyczny w perspektywie do 2050 r. ludność Polski zmniejszy się o blisko 10% i wynosić będzie ok. 34,7 mln93. W 2050 r. liczba osób w wieku powyżej 65 lat przypadających na każde 100 osób w wieku 15-64 lata, czyli tzw. wskaźnik obciążenia demograficznego, wyniesie w Polsce 53, podczas gdy jeszcze w 2012 r. wynosił 20.

Obserwowany niedostatek pracowników z czasem może stać się trwałą barierą wzrostu gospodarczego, dlatego tak ważne jest ściągnięcie i zatrzymanie w Polsce zagranicznych pracowników, a pracownicy z Azji w znacznym stopniu mogą uzupełnić te braki.

Przecztaj także Polacy nie chcą pracować fizycznie. W ich miejsce zatrudniani są pracownicy z Azji.

Źródła:

  1. https://csm.org.pl/wp-content/uploads/2023/04/RAPORT-CSM-I-TT-marzec-2023.pdf
  2. https://psz.praca.gov.pl/-/8180075-zezwolenia-na-prace-cudzoziemcow
  3. https://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/statystyki-i-analizy/zatrudnianie-cudzoziemcow-w-polsce
  4. https://www.zus.pl/baza-wiedzy/statystyka/opracowania-tematyczne/cudzoziemcy
  5. https://www.zus.pl/documents/10182/2322024/Cudzoziemcy+w+polskim+systemie+ubezpiecze%C5%84+spo%C5%82ecznych_2022.pdf/b457fe14-91e8-c030-40bc-67c3eb92af17?t=1696931209042